Έκτακτο για όσους έκαναν Ozempic και Mounjaro

Τα φάρμακα Ozempic και Mounjaro έχουν αλλάξει τα δεδομένα στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη, προσφέροντας σημαντικά οφέλη πέρα από την απώλεια βάρους.

Νέα επιστημονικά ευρήματα, ωστόσο, αναδεικνύουν μια λιγότερο γνωστή πλευρά της δράσης τους: την προστασία που φαίνεται να προσφέρουν στην καρδιά και στα αγγεία. Το ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν η θεραπεία διακόπτεται.

Μελέτη σε περισσότερους από 132.000 Αμερικανούς βετεράνους διαπίστωσε ότι τα φάρμακα της κατηγορίας GLP-1 συνδέονται με σημαντικά καρδιαγγειακά οφέλη, τα οποία όμως φαίνεται να περιορίζονται μετά τη διακοπή τους.

«Η παρανόηση είναι ότι μπορώ να το πάρω για έναν χρόνο, να το διακόψω και να διατηρήσω τα οφέλη», δήλωσε στο National Geographic ο νεφρολόγος Ziyad Al-Aly από το Πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον στο Σεντ Λούις, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης. Όπως εξηγεί, πρόκειται για χρόνια θεραπεία μιας χρόνιας πάθησης.

Γιατί πολλοί ασθενείς διακόπτουν τη θεραπεία

Η μακροχρόνια λήψη δεν είναι πάντα εφικτή. Εκτιμάται ότι το 36% έως 65% των ασθενών διακόπτει κάποια στιγμή τα συγκεκριμένα φάρμακα. Σύμφωνα με έρευνα του 2026, οι μισοί επικαλέστηκαν το υψηλό κόστος ή την έλλειψη ασφαλιστικής κάλυψης, το ένα τρίτο τις παρενέργειες, όπως η ναυτία και η δυσκοιλιότητα, ενώ το ένα τέταρτο σταμάτησε αφού πέτυχε τον στόχο απώλειας βάρους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κατέρρευσε η μnτέpα του Μαζωνάκη στο μνήμα: Τι αντίκρισε στο τρισάγιο για τις 60 μέρες από τον θάνατο του

Η διακοπή μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους πάσχουν από διαβήτη τύπου 2, καθώς αντιμετωπίζουν ήδη διπλάσιο έως τετραπλάσιο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Στη μελέτη του Al-Aly, οι ασθενείς που συνέχιζαν τη θεραπεία είχαν 18% χαμηλότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού. Μετά τη διακοπή, το πλεονέκτημα αυτό χανόταν.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι χρειάζονται περίπου τρία χρόνια για να αναπτυχθεί αυτή η προστασία, ενώ 18 μήνες χωρίς θεραπεία μπορεί να αρκούν για να εξανεμιστεί.

Ωστόσο, ο ενδοκρινολόγος Hertzel Gerstein από το Πανεπιστήμιο ΜακΜάστερ του Καναδά τονίζει ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και όχι για τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή. Επομένως, δεν αποκλείεται όσοι διέκοψαν τη θεραπεία να είχαν εξαρχής πιο επιβαρυμένη υγεία.

Πώς προστατεύουν την καρδιά και τα αγγεία

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διερευνούν τους μηχανισμούς πίσω από τα καρδιομεταβολικά οφέλη των GLP-1. Σύμφωνα με τον John Ussher από το Πανεπιστήμιο της Αλμπέρτα, σημαντικό μέρος αυτής της δράσης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την απώλεια βάρους, αλλά σχετίζεται και με τη θετική επίδραση στη φλεγμονή και στην υγεία των αγγείων.

Η βιοχημικός Erin Mulvihill από το Ινστιτούτο Καρδιάς του Πανεπιστημίου της Οτάβα αναφέρει επίσης ότι οι αγωνιστές GLP-1 μειώνουν ορισμένες μορφές φλεγμονής, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να αποσαφηνιστεί πλήρως ο μηχανισμός.

Μια ενδιαφέρουσα εξήγηση δίνει ο βιολόγος βλαστοκυττάρων David Hess από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο. Παρομοιάζει τη μεταβολική νόσο με μια πυρκαγιά που καταστρέφει τα ενδοθηλιακά κύτταρα των αγγείων και εμποδίζει τα προγονικά κύτταρα που είναι υπεύθυνα για την επιδιόρθωσή τους. Τα φάρμακα GLP-1 βοηθούν αυτά τα κύτταρα να επιβιώσουν, ενισχύοντας τους μηχανισμούς αποκατάστασης. Χωρίς τη θεραπεία, οι βλάβες μπορεί να επανεμφανιστούν.

Τι συμβαίνει όταν σταματά η αγωγή

Ο Ziyad Al-Aly περιγράφει την απότομη επαναφορά των μεταβολικών διαταραχών ως «μεταβολικό αυχενικό διάστρεμμα» (metabolic whiplash). Μετά τη διακοπή, ο οργανισμός μπορεί να εκτεθεί ξανά σε υψηλότερα επίπεδα φλεγμονής και χοληστερόλης. Παράλληλα, πειράματα σε ζώα δείχνουν ότι οι έντονες αυξομειώσεις του βάρους ενδέχεται να επιταχύνουν τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας στις αρτηρίες.

Ο καρδιολόγος Kim Connelly διευκρινίζει ότι τα GLP-1 δεν θεραπεύουν οριστικά τον διαβήτη ή το μεταβολικό σύνδρομο, αλλά συμβάλλουν στη διαχείρισή τους. Επομένως, η επανεμφάνιση προβλημάτων μετά τη διακοπή είναι βιολογικά αναμενόμενη.

Παρά ταύτα, τα οφέλη δεν χάνονται απαραίτητα ολοκληρωτικά. Κατά μέσο όρο, οι ασθενείς επανακτούν μέσα σε έναν χρόνο περίπου το 75% του βάρους που είχαν χάσει, ενώ η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) μπορεί να παραμείνει σε καλύτερα επίπεδα σε σχέση με εκείνα πριν από την έναρξη της θεραπείας.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συνδυάζεται με άσκηση και ισορροπημένη διατροφή. Η διακοπή των συγκεκριμένων φαρμάκων δεν πρέπει να γίνεται χωρίς συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό, καθώς η διάρκεια και η συνέχιση της θεραπείας χρειάζεται να αξιολογούνται εξατομικευμένα.

ΠΗΓΗ